Polyamorie en intimiteit

Polyamorie en intimiteit staan niet los van elkaar. Ik leef al ruim 12 jaar polyamoreus samen met mijn vriendin. Het gaat niet over meer, maar over dichterbij, over eerlijk zijn met elkaar en onszelf. En dat is confronterender dan het klinkt. Juist in seksualiteit en intimiteit ontmoet ik de delen van mezelf die nog niet vrij zijn.

Ik leef een enorme vrijheid. Maar dat is iets anders dan dat ik vrij ben.

Wat nog niet vrij is: de eenzaamheid van jezelf verbergen

Mijn jongere zelf voelde zich gevangen. En in die gevangenis was het eenzaam. Mijn binnenwereld, mijn verlangens, dromen, maar ook mijn onzekerheden, stonden in groot contrast met de versie van mezelf die ik aan de buitenwereld liet zien. Door aardig te zijn, me aan te passen en niet te veel op te vallen, dacht ik de formule te hebben gevonden om geen pijn te hoeven voelen.

Helaas werkt het niet zo. De eenzaamheid die ontstond door mezelf te verbergen, was juist wat de meeste pijn deed.

Polyamorie of open relatie — waar zit voor mij het verschil?

Het verschil voor mij zit niet in wat dan ook de woordenboekdefinitie van een van beiden is. Polyamorie gaat voor mij niet over het elders zoeken van de seks of intimiteit die ik bij mijn partner mis. Het gaat juist over het verdiepen van mijn relatie, over elkaar nog eerlijker te ontmoeten. Andere partners zijn geen vervanging van een tekort, maar het ontdekken van de rijkdom van leven, van seks, van mens zijn.

De illusie van de quick fix

Vrijheid lijkt iets dat je kunt behalen. Een vinkje dat je kunt zetten na de juiste cursus, een verhelderend boek of een magische methode. Maar de echte bevrijding is niet eenmalig; het is wat in elk moment opnieuw gebeurt. Geen knop die omgaat, maar het leven zelf, dat nooit klaar is.

Het oplossen is wat in elk moment weer gebeurt. Elke keer dat ik ademhaal en die vragen aan mezelf stel die ongemakkelijk zijn. Elke keer dat ik iets niet durf en het toch doe. Niet omdat ik zoveel moed heb, maar omdat ik het waard ben om helemaal te leven.

In de liefde en de intimiteit met de ander komt dit het dichtst bij.

Intimiteit en relaties als de ultieme spiegel

Het is een belangrijke reden waarom ik polyamoreus leef.

Ik heb een geweldige vriendin en voel me diep dankbaar dat we al ruim 12 jaar samen zijn. Juist daar schuilt de valkuil van comfort. Het idee dat een relatie een ding is, in plaats van een constante ontdekkingsreis: relateren.

Juist in seksualiteit en intimiteit ontmoet ik al die prachtige delen van mezelf die nog niet vrij zijn. De liefde of pijnen die nog ergens geduldig (of juist ongeduldig) wachten totdat ze mogen leven.

Het raakt de angst om niet goed genoeg te zijn. De angst om een fantasie of verlangen uit te spreken en daarop afgewezen te worden. Of nog erger, verlaten en alleen achter te blijven. Alle oude lagen, diep in de modder van mijn zijn, die zo confronterend kunnen zijn als ze wakker worden.

Hoe idioot om dat alles te willen aanraken!

De angst om ruimte in te nemen: onszelf al weg onderhandelen, klein te maken, lang voordat iemand erom vraagt. Onzichtbaar lijkt veilig.

De angst voor afwijzing: onze diepste fantasieën zijn zelden netjes of braaf. Wat als mijn partner me afwijst. Afwijzing raakt de angst voor eenzaamheid.

De angst iets wakker te maken: het idee dat als we onze verlangens wegstoppen ze verdwijnen. Het tegenovergestelde is waar; alles wat we wegstoppen regeert ons leven, zonder dat we dat doorhebben. Uit zich als onbegrijpelijke keuzes die we maken, woede die zonder oorzaak ontploft en letterlijk fysieke pijn in ons lichaam.

Aanraken wat schuurt

Toch ontstaat juist in dat aanraken de ruimte. De vrijheid die ik nu ervaar, is er niet ondanks de lastige gevoelens, maar doordat ik er niet meer van wegren. Ik ontmoet ze. Niet eenmalig, maar steeds opnieuw.

Vrijheid is geen aan/uit-knop. Het is een eindeloze reis. Niet omdat de reis mislukt als er angst, jaloezie of andere gevoelens opduiken, maar omdat het een proces is van het steeds weer ontmoeten van alles wat nog niet vrij is.

Hoe begin je erover met je partner?

Voor de vraag hoe je erover begint, zit iets anders. Namelijk het besef dat het belangrijk is om erover te praten. Mogelijk met iemand anders, als je er nog niet klaar voor bent om hier met je partner over te spreken. Woorden geven aan wat werkelijk in je leeft, geeft enorm veel ademruimte en rust.

Het precieze hoe is voor iedereen anders. Begin niet over seks, fantasieën of over dingen die je bij je partner mist. Begin over wat er echt in jou leeft. Benoem hoe moeilijk het is om erover te spreken en dat het kwetsbaar is. Hoe meer je jezelf laat zien, hoe meer verbinding er met je partner ontstaat.

Je bent het waard om te genieten

En ik ben het waard. Jij bent het waard. Waard om te genieten, om helemaal te leven. Alles wat je bent. Je verlangens uit te mogen spreken, ongeacht of ze allemaal uitkomen of niet. Waard om jou te zijn.

Het leven is niet alleen serieus, het is ook:

• Opwinding: je seksuele energie door je lijf te voelen stromen.
• Fantaseren: het is je creativiteit, je levenskracht.
• Aanraken en aangeraakt worden: seksueel en niet-seksueel. Je lichaam opnieuw leren kennen. Te voelen hoe het steeds weer anders reageert.
• De opwinding van nieuwe ontmoetingen: waarin je niet alleen een ander ontmoet, maar jezelf.
• Verrijken van je relatie: in de ontmoeting met anderen ontstaan nieuwe ideeën, die je daarna weer thuis met je partner ontdekt. Of misschien wel samen ontdekken hoe een andere partner jullie beide uitdaagt.

Verdieping en vreugde staan niet tegenover elkaar; ze versterken elkaar juist. In alles wat schuurt, wat pijn doet, zit ook je diepste rijkdom en plezier verstopt. Waarom zou je jezelf dat ontzeggen?

Echte vrijheid in relaties betekent mezelf ontmoeten in alles wat al vrij is — én in alles wat er verlangt om vrij te worden.

Lees ook de pagina’s over Mannelijke Seksualiteit of luister het gesprek dat ik met de Praktijkvader Podcast had.